Ciekawostki

Arabica czy robusta – którą kawę wybrać

Większość osób wypija dziennie przynajmniej jedną filiżankę kawy. Bardzo często wyczuwa się różnicę w smaku poszczególnych kaw, ale niejednokrotnie nie sposób określić, na czym ona dokładnie polega. Prawdopodobnie różnice w smaku i aromacie spowodowane są przyrządzeniem kawy z odmiennych jej gatunków. Świat zdominowany jest przez dwa gatunki, które definiują smak kawy.

Zamawiając kawę w kawiarni lub przygotowując ją samodzielnie w domu, można być niemal pewnym, że użyte ziarna to robusta lub arabica, albo po prostu mieszanka obu tych gatunków. Mimo że na świecie występuje wiele gatunków kawowców, zwanych także kawowymi drzewami lub krzakami, to tylko dwa z nich są wykorzystywane na skalę przemysłową. Między tymi gatunkami istnieje wiele różnic. Zarówno w sposobie ich uprawy, jak i wyglądzie ziaren, a co za tym idzie także w smaku i zawartej w ziarnach kofeinie. Arabica uważana jest za kawę najwyższej jakości, z kolei robusta jest o wiele łatwiejsza w uprawie. Właściwości kawy są w dużej mierze uzależnione od warunków uprawy. To one definiują jej późniejszy smak i aromat. Ważny jest zarówno rodzaj gleby, temperatura, suma opadów i nasłonecznienia, a także wysokość, na której umiejscowiona jest dana uprawa. Zatem wybierając w sklepie kawę, powinno się zwracać uwagę nie tylko na to, czy jest ona ziarnista, mielona, mocno czy delikatnie palona, ale także na to, z jakiego drzewa kawowego pochodzi. Krzewy arabiki osiągają zawrotne wysokości. Bez problemu można spotkać krzaki, mające nawet 5 m wysokości. Owocuje i kwitnie niemal przez cały rok, a jej ziarna palone są bezpośrednio przed sprzedażą. To właśnie podczas prażenia powstają w ziarnach substancje, które nadają im charakterystyczny dla tego gatunku smak. Bardzo często ze względu na niesamowity wygląd, drzewka te są sadzone w doniczkach tylko po to, by cieszyć oko. Kwiaty tej rośliny są naprawdę efektowne. Mają biały kolor, lśniące liście i barwne owoce. Mimo że finalnie każde ziarna wyglądają podobnie, to różnicę w naparze z nich uzyskanym wyczuje każdy, nawet nie będąc wytrawnym kawoszem.

Biorąc pod lupę gatunek arabica, można by odnieść wrażenie, że jego korzenie są iście azjatyckie. Nic bardziej mylnego, kawa ta, wywodzi się z afrykańskiej Etiopii. Arabica jest bardzo wymagającą rośliną. Uwielbia słońce i odpowiednią wilgotność powietrza. Mimo że jej warunki wzrostu są specyficzne i charakteryzuje się wysoką ceną, to mając wybór, smakosze wybierają właśnie ten gatunek. Plantacje arabici są rozsiane po całym świecie. Największym producentem tego gatunku jest Brazylia, ale spotkamy je również na Jawie. To właśnie różnorodność miejsc wpływa na jej smak. Nikogo nie dziwią zatem wyczuwalne w jej smaku nuty owocowe, czekoladowe, a także orzechowe.

Oba te gatunki różnią się więc miejscem pochodzenia, ale nie tylko. Znawcy potrafią odróżnić jeden gatunek od drugiego, już po samym wyglądzie ziaren. Ziarna arabici są nieco podłużne, płaskie, a ich kolor można zdefiniować jako lekko zielonkawy. Ziarna robusty są z kolei odrobinę mniejsze i bardziej owalne i w zależności od uprawy ich kolor może przybrać bladozielony lub szarawy odcień.

Robusta, zwana także kawą kongijską jest łatwiejsza w uprawie od arabici, przez co charakteryzuje się niższą ceną. Jej ziarna uważane są za gorszej jakości przez co, wykorzystywana jest głównie jako wypełniacz poszczególnych mieszanek, a także do produkcji kaw rozpuszczalnych. Jest zawarta także w mieszankach służących do przygotowywania espresso i to właśnie dzięki niej powstaje smaczna, brązowa pianka na powierzchni tej kawy, czyli tzw. crema. Większość plantacji robusty znajduje się w zachodniej i środkowej Afryce oraz niektórych rejonach Azji, a także w Brazylii. W porównaniu do arabici jej krzewy są znacznie bardziej odporne na niekorzystne działanie warunków atmosferycznych, a także na pasożyty i wszelkiego rodzaju choroby. Dzięki temu uprawa jest znacznie łatwiejsza, a ziarna robusty tańsze. Można ją uprawiać znacznie niżej niż arabicę.

Znawcy kawy i napojów na jej bazie, są zgodni co do różnicy wyczuwalnej w smaku obu tych kaw. Kawa powstała z ziaren arabiki charakteryzuje się łagodnym smakiem i często można w niej wyczuć czekoladowy lub korzenny posmak. Napar z ziaren robusty odznacza się gorzkim, cierpkim i nieco ostrzejszym smakiem. Jest zatem o wiele mniej delikatny. Różnicę można dostrzec także w innym względzie. Mianowicie w ilości zawartej kofeiny w ziarnach powyższych odmian. Robusta zawiera jej znacznie więcej niż arabica. O ile w arabice znajduje się 1-1,5% kofeiny, to w robuście znajdziemy jej dwukrotnie więcej. Jej zawartość uzależniona jest także od stopnia wypalenia ziaren. Te słabo wypalone, zawierają więcej kofeiny, niż te mocno palone. Chcąc zatem mocno się pobudzić, najlepiej sięgnąć po kawę zieloną, czyli taką, która nie jest poddana procesowi palenia. Może być ona alternatywą dla tradycyjnej czarnej kawy.

Sklepowe półki uginają się pod naporem różnych rodzajów kawy. Zasadnicza różnica w cenie poszczególnych kaw może, a nawet powinna skłaniać do refleksji. Wiele zależy od tego, co jest wsypane do opakowania. Niestety nie zawsze można liczyć na rzetelne informacje, które teoretycznie powinny się znaleźć na opakowaniu kawy. Niektórzy producenci próbują zbyć konsumenta lakonicznym stwierdzeniem – kawa naturalna, przy czym nie podają konkretnie, co oznacza to wyrażenie i ile w danym opakowaniu jest arabiki czy robusty. Lepiej zapłacić nieco więcej i zakupić kawę, na której opakowaniu podany jest dokładny skład. Wówczas wie się, za co konkretnie się płaci. Lepiej unikać podejrzanych mieszanek, bo wówczas można mieć niemal pewność, że największy procent kawy w opakowaniu to robusta, z niewielką domieszką arabiki.

Chcąc przygotować doskonałej jakości napar, warto zakupić ziarna dobrej jakości i zmielić je tuż przed zaparzeniem. Do tego celu można użyć młynka. Profesjonalne Ekspresy ciśnieniowe Nivona są w niego wyposażone. Dzięki temu można cieszyć głębokim aromatem i niepowtarzalnym smakiem świeżo zmielonej kawy. Na bazie kawy czarnej, można przygotować wiele smacznych napojów mlecznych, takich jak cappuccino, latte, macchiato. Są to bardzo smaczne napoje idealne dla osób, dla których smak czarnej esencji jest nie do przyjęcia. Czyli dla tych, którzy uwielbiają delikatniejsze smaki.

Trudno jednoznacznie wyłonić zwycięzcę w tym zestawieniu. Wybór odpowiedniego gatunku jest uzależniony od wielu czynników, w tym także od zasobności portfela. Mimo że ceny poszczególnych kaw znacznie się różnią, warto od czasu do czasu zakupić tę lepszej jakości i uraczyć swoje podniebienie doskonale przyrządzonym i wysokiej jakości naparem. Warto zaopatrzyć się także w odpowiedni, najlepiej ceramiczny pojemnik, który posłuży do przechowywania zakupionych ziaren. Wówczas można mieć pewność, że przyrządzana kawa zawsze będzie świeża i aromatyczna.

Autorka artykułu: Agnieszka Kalicka

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Anti-spam: complete the task


Inline
Inline